Bí kíp xử lý dạng bài Map Labelling (Bản đồ) trong IELTS Listening Part 2 để không bị lạc hướng

Map Labelling (bản đồ) trong IELTS Listening Part 2 là dạng bài khiến rất nhiều bạn “toang” dù trình nghe không hề yếu. Lý do không nằm ở việc bạn nghe không được, mà ở chỗ bạn bị lạc hướng: mắt nhìn bản đồ một kiểu, tai nghe hướng dẫn một kiểu, vài giây mất tập trung là không biết người nói đang dẫn mình đi đâu.

Tin vui là Map Labelling là dạng có thể cải thiện rất nhanh nếu bạn biết cách làm bài theo quy trình. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ A–Z: Map Labelling là gì, vì sao người mới hay sai, 5 bước xử lý để không lạc, mẹo tăng độ chính xác, lỗi thường gặp và tài liệu luyện tập hiệu quả.

Dạng bài Map Labelling trong IELTS Listening Part 2 là gì?

Map Labelling là dạng câu hỏi như thế nào?

Map Labelling (gắn nhãn bản đồ) thường xuất hiện ở IELTS Listening Part 2. Bạn sẽ nghe một đoạn độc thoại (thường là hướng dẫn viên, nhân viên lễ tân, người quản lý…) mô tả bố cục một khu vực cụ thể, ví dụ:

• sơ đồ bảo tàng
• bản đồ công viên
• khuôn viên trường học
• sơ đồ khu du lịch, khu triển lãm
• layout của một tòa nhà hoặc một sự kiện

Nhiệm vụ của bạn là điền tên địa điểm hoặc chọn vị trí đúng trên bản đồ theo những gì bạn nghe được.

Hai hình thức phổ biến của Map Labelling

• Hình thức 1: Điền từ vào chỗ trống trên bản đồ
  Bạn viết tên địa điểm vào các vị trí đánh số (ví dụ 11–15). Đề thường có yêu cầu giới hạn từ như “NO MORE THAN TWO WORDS”.
• Hình thức 2: Chọn chữ cái A, B, C…
  Bản đồ đã đánh dấu các vị trí bằng chữ cái. Câu hỏi yêu cầu bạn chọn chữ cái tương ứng với địa điểm được nhắc đến trong audio.

Dù là hình thức nào, điểm “dễ thở” của Map Labelling là: câu hỏi gần như luôn đi theo thứ tự của bài nghe. Nghĩa là câu 11 thường xuất hiện trước câu 12, rồi đến câu 13. Bạn chỉ cần bám mạch và đừng tự “nhảy cóc”.

Vì sao người mới học thường thấy Map Labelling khó?

• Chưa quen ngôn ngữ chỉ hướng và chỉ vị trí

Nếu bạn chưa phản xạ nhanh với các cụm như turn left, go past, opposite, at the end of…, bạn sẽ bị chậm hơn tốc độ bài nghe. Chậm vài giây là đủ lạc.

• Không xác định được điểm bắt đầu

Map Labelling giống như người khác đang “dẫn đường”. Nếu bạn không biết họ bắt đầu từ đâu, bạn sẽ không biết hướng rẽ trái/rẽ phải đang tính từ vị trí nào.

• Vừa nghe vừa nhìn bản đồ làm não bị quá tải

Đây là dạng bài bắt bạn xử lý 2 việc cùng lúc: nghe và định hướng không gian. Người mới thường bị “đơ” vì phải nhìn quá nhiều thứ: câu hỏi, vị trí trống, mũi tên, biểu tượng, đường đi…

• Dễ dính bẫy thông tin (distractors)

Người nói có thể sửa lại thông tin hoặc đưa chi tiết thừa để đánh lạc hướng, kiểu:
“The library is on the left… sorry, I mean on the right.”
Nếu bạn điền ngay khi nghe lần đầu, bạn sẽ sai.

• Không theo kịp tốc độ chuyển địa điểm

Map Labelling hay có các cụm chuyển ý nhanh như next, then, after that, just beyond, further along… Nếu bạn chưa xong câu trước mà họ đã chuyển sang điểm mới, bạn sẽ lạc dây chuyền.

5 bước xử lý Map Labelling để không bị lạc hướng

Đây là phần quan trọng nhất. Bạn cứ làm đúng 5 bước này, bạn sẽ thấy Map Labelling “dễ chịu” hơn rất nhiều.

Bước 1: Đọc kỹ hướng dẫn đề bài trước khi nghe

Bạn cần xác định ngay từ đầu:

• Bạn đang điền từ hay chọn chữ cái?
• Giới hạn từ là bao nhiêu? (NO MORE THAN ONE WORD / TWO WORDS…)
• Bạn cần điền dạng gì? (tên địa điểm, phòng, khu vực, tòa nhà…)

Rất nhiều bạn nghe đúng nhưng mất điểm vì điền sai định dạng hoặc thừa từ.

Sau đó, hãy đọc lướt các câu hỏi (các số trên bản đồ) để biết bạn sắp phải tìm những gì. Đọc lướt thôi, không cần cố đoán đáp án.

Bước 2: Quan sát và “vẽ trong đầu” bản đồ trước khi audio chạy

Bạn cần dành vài giây để hiểu bản đồ như một bức tranh tổng thể.

Hãy làm theo thứ tự:

• Đọc tiêu đề bản đồ để biết bối cảnh (museum layout, campus map…)
• Tìm các mốc dễ nhận ra: entrance, reception, car park, toilet, café…
• Nhìn các đường chính: lối đi, ngã rẽ, hành lang, cầu thang
• Nếu có la bàn (North/East/South/West), xác định nhanh hướng

Mục tiêu của bước này không phải là nhớ hết, mà là tạo “khung định hướng” để khi nghe bạn không hoang mang.

Bước 3: Đọc trước danh sách địa điểm (nếu có) và dự đoán loại thông tin

Nếu đề có danh sách địa điểm hoặc các từ gợi ý, bạn nên đọc trước để:

• quen mặt chữ
• đoán loại từ (café, library, exhibition hall…)
• hạn chế bị “nghe ra nhưng không nhận diện được”

Nếu là dạng điền từ, hãy nhìn vị trí trống và đoán loại đáp án:
đa phần sẽ là tên khu vực, phòng, tòa nhà, khu chức năng.

Bước 4: Bắt đúng “starting point” ngay câu mở đầu

Đây là bước quyết định bạn có lạc hay không.

Khi audio bắt đầu, bạn phải tập trung để bắt câu như:

• “Let’s start at the main entrance…”
• “If you’re standing at the reception…”
• “From the car park…”
• “You are here…”

Ngay khi nghe thấy điểm xuất phát, bạn hãy đánh dấu nhanh bằng bút chì hoặc khoanh nhẹ vị trí đó. Từ mốc này, các hướng left/right/straight mới có ý nghĩa.

Bước 5: Nghe theo lộ trình, đánh dấu ngay khi xác định được vị trí

Khi người nói bắt đầu chỉ đường, bạn làm 3 việc:

1. Dùng mắt dò theo đường đi họ miêu tả
2. Chỉ điền khi bạn đã chắc họ nói xong cụm thông tin (tránh bẫy sửa lại)
3. Dùng các từ báo hiệu chuyển điểm để bắt nhịp: next, then, after that, finally

Nếu lỡ một câu, bạn không nên hoảng. Bạn phải “cắt lỗ” và bám câu tiếp theo, vì Map Labelling thường đi theo thứ tự, bỏ lỡ 1 câu không nhất thiết làm hỏng các câu sau.

Mẹo làm bài nhanh và chính xác hơn

Mẹo 1: Thuộc nhóm từ chỉ hướng và vị trí theo cụm, không học lẻ

Bạn không cần học hàng trăm từ, nhưng bạn cần phản xạ nhanh với nhóm cốt lõi:

• turn left / turn right / go straight
• on your left / on your right
• opposite / next to / between
• at the end of / in the corner of
• go past / walk along / cross
• just before / just after / beyond

Khi nghe những cụm này, bạn phải “nhìn” được hướng trên bản đồ ngay, không dịch sang tiếng Việt trong đầu.

Mẹo 2: Dùng bút chì để “đi đường” trên bản đồ

Trong lúc nghe, bạn có thể rê bút chì theo hướng dẫn. Việc này giúp bạn tránh lạc vì mắt và tay cùng bám theo lộ trình.

Bạn không cần vẽ đậm, chỉ cần vạch nhẹ để não ghi nhớ đường đi.

Mẹo 3: Cảnh giác với câu sửa lại thông tin

Bẫy thường gặp là người nói đổi ý hoặc sửa lại:

• “…on the left… actually, it’s on the right.”
• “…near the entrance… sorry, I mean near the exit.”

Nguyên tắc: đừng điền vội ở nửa đầu câu. Chờ người nói kết thúc cụm chỉ vị trí rồi hẵng chốt.

Mẹo 4: Nghe “từ khóa định vị”, không chỉ nghe tên địa điểm

Nhiều bạn chỉ chờ nghe tên như café, library. Nhưng Map Labelling thường ăn điểm nhờ cụm định vị:

• opposite the reception
• next to the main hall
• at the end of the corridor
• just past the stairs

Bạn nghe được cụm này thì bạn sẽ đặt đúng vị trí dù tên địa điểm hơi lạ.

Mẹo 5: Nếu mất dấu, quay về mốc lớn gần nhất

Nếu bạn bị lạc, đừng cố “đuổi theo” trong trạng thái hoảng. Hãy nhìn lại các mốc lớn như entrance, reception, main hall… rồi nghe tiếp xem người nói nhắc lại mốc nào để bạn định vị lại.

Tổng hợp các bài Giải đề IELTS Speaking và Writing được biên soạn bởi đội ngũ chuyên môn giáo viên IELTS 8.0 nhà Cú https://owlenglish.vn/category/kien-thuc/giai-de/

Lỗi sai phổ biến khi làm Map Labelling và cách tránh

Lỗi 1: Không đọc kỹ hướng dẫn, điền sai format

Bạn nghe đúng nhưng điền thừa từ hoặc viết sai dạng, điểm vẫn mất.

Cách tránh: trước khi nghe, kiểm tra giới hạn từ và hình thức trả lời. Khi điền, chỉ ghi đúng số từ yêu cầu.

Lỗi 2: Không bắt được starting point nên lạc ngay từ đầu

Đây là lỗi “chết người” nhất.

Cách tránh: ép bản thân tập trung 5–10 giây đầu audio để bắt điểm xuất phát. Nếu đề có ký hiệu “You are here”, khoanh sẵn trước.

Lỗi 3: Vừa nghe vừa tìm chỗ trống quá lâu

Nhiều bạn nghe được nhưng mất thời gian tìm vị trí số 13 đang nằm đâu, đến lúc tìm ra thì người nói đã qua câu khác.

Cách tránh: trước khi nghe, xác định nhanh vị trí các số trên bản đồ. Ít nhất bạn phải biết số nào nằm ở khu vực nào.

Lỗi 4: Bị cuốn theo thông tin nhiễu

Người nói có thể kể thêm thông tin không nằm trong câu hỏi.

Cách tránh: luôn bám vào số câu hỏi mình đang làm. Không ghi đáp án cho địa điểm không được hỏi.

Lỗi 5: Cố nhớ câu đã lỡ và bỏ trôi các câu sau

Bạn cố “cứu” câu trước bằng cách nghĩ lại, nhưng đổi lại bạn mất luôn 2–3 câu sau.

Cách tránh: lỡ là bỏ qua ngay, bám câu tiếp theo. Cuối bài mới nghĩ lại nếu còn thời gian.

Tài liệu luyện Map Labelling hiệu quả cho người mới

Cambridge IELTS Listening

Các bộ đề Cambridge IELTS có Map Labelling xuất hiện khá đều ở Listening Part 2. Cách luyện hiệu quả là:

• • Làm bài lần 1 như thi thật
  • Chữa đáp án
  • Đọc transcript để xác định bạn sai vì nghe không ra hay vì lạc hướng
  • Làm lại lần 2 để sửa đúng lỗi “định hướng”

Bạn nên bắt đầu từ những quyển dễ hơn rồi tăng dần độ khó để tránh bị nản.

Video hướng dẫn từ nguồn uy tín

Bạn có thể xem các video hướng dẫn kỹ năng Listening từ những kênh đáng tin cậy (British Council, IELTS Official, IDP). Mục tiêu là học cách họ “định vị” trước khi nghe và cách họ bắt bẫy.

Tự luyện mô tả bản đồ bằng tiếng Anh

Một cách luyện rất tốt cho người mới là: chọn một bản đồ đơn giản (trường học, khu du lịch), rồi tự nói:

• • bắt đầu từ đâu
  • đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải
  • mô tả vị trí giữa các mốc

Việc này giúp bạn quen dùng ngôn ngữ chỉ hướng và quen tư duy không gian, nên vào bài thi bạn sẽ phản xạ nhanh hơn.

IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 

IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 IELTS Listening Part 2 

Lời kết

• Map Labelling trong IELTS Listening Part 2 không phải dạng “hên xui”. Nó là dạng bài bạn có thể kéo điểm nhanh nếu bạn làm đúng 5 bước: đọc kỹ đề, nhìn bản đồ trước, chuẩn bị từ khóa, bắt điểm xuất phát và nghe theo lộ trình.
• Quan trọng nhất là bạn phải luyện thói quen: định hướng trước khi nghe và bám theo mạch di chuyển thay vì nghe rời rạc từng từ.
• Nếu bạn muốn, mình có thể viết thêm một phần “từ vựng chỉ đường hay gặp trong Map Labelling” theo nhóm + ví dụ câu để bạn dùng luyện Speaking và Listening luôn, hoặc tạo một checklist 30 giây trước khi audio chạy để bạn áp dụng vào mọi đề.