Cách tránh bẫy Distractors _ Thông tin gây nhiễu trong IELTS Listening Multiple Choice

Giới thiệu dạng bài Multiple Choice trong IELTS Listening

Dạng bài Multiple Choice trong IELTS Listening thường bị nhiều người học đánh giá thấp vì “chỉ cần nghe hiểu rồi chọn đáp án”. Tuy nhiên, trên thực tế, đây lại là dạng bài rất dễ mất điểm oan, kể cả với những thí sinh nghe khá tốt. Lý do không nằm ở việc không nghe được nội dung, mà nằm ở việc bị distractors – thông tin gây nhiễu – đánh lạc hướng.

Rất nhiều thí sinh rơi vào tình trạng nghe thấy thông tin “quen tai”, trùng với một đáp án nào đó và chọn ngay, để rồi khi xem lại đáp án mới phát hiện ra người nói đã sửa thông tin, phủ định ý trước đó hoặc chuyển hướng sang một lựa chọn khác. Hiểu rõ cách distractors hoạt động và biết cách tránh bẫy là yếu tố then chốt giúp bạn nâng điểm Listening, đặc biệt ở dạng Multiple Choice.

Tổng quan về dạng Multiple Choice trong IELTS Listening

Multiple Choice là dạng câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn, thường xuất hiện nhiều ở Part 2 và Part 3 của IELTS Listening. Thí sinh được yêu cầu chọn một hoặc nhiều đáp án đúng dựa trên nội dung nghe.

Các hình thức thường gặp gồm chọn 1 trong 3 lựa chọn, chọn 2 trong 5 lựa chọn hoặc chọn 3 trong 7 lựa chọn. Mức độ khó của dạng bài này không nằm ở số lượng đáp án, mà ở việc tất cả các đáp án đều được nhắc đến trong băng nghe.

Mục tiêu của dạng Multiple Choice là kiểm tra khả năng nghe hiểu chi tiết, phân biệt ý chính với thông tin gây nhiễu, cũng như khả năng nhận biết thông tin được khẳng định, phủ định hoặc chỉnh sửa trong quá trình nói.

Để làm tốt dạng bài này, người học cần đọc trước câu hỏi và đáp án, xác định rõ yêu cầu chọn bao nhiêu đáp án, đồng thời chuẩn bị tinh thần nghe có mục tiêu. Người ra đề sẽ không bao giờ lặp lại nguyên văn đáp án, mà luôn dùng paraphrase, từ đồng nghĩa hoặc cấu trúc khác để diễn đạt cùng một ý. Vì vậy, nếu chỉ nghe “trùng từ” mà không nghe “trùng nghĩa”, khả năng sập bẫy là rất cao.

Distractors trong IELTS Listening là gì?

Distractors là những thông tin được cố tình đưa vào băng nghe để đánh lạc hướng thí sinh. Chúng thường nghe rất hợp lý, rất giống đáp án đúng, thậm chí có thể đúng ở thời điểm đầu câu, nhưng sau đó sẽ bị phủ định, sửa lại hoặc thay thế bằng một thông tin khác.

Trong dạng Multiple Choice, gần như mọi đáp án đều sẽ được đề cập trong băng nghe, khiến người học có cảm giác “đáp án nào cũng đúng”. Đây chính là cách IELTS kiểm tra khả năng nghe hiểu thực sự, chứ không chỉ là nghe được từ khóa.

Ví dụ, người nói có thể đề cập đến một kế hoạch ban đầu, rồi ngay lập tức thay đổi:
“Yes, I’ll take the bus on Monday… oh no, sorry, I meant Tuesday.”
Nếu bạn chốt đáp án ngay khi nghe “Monday”, bạn đã rơi vào bẫy distractor. Thông tin đúng luôn là thông tin cuối cùng được xác nhận, không phải thông tin xuất hiện đầu tiên.

Các loại bẫy Distractors thường gặp trong IELTS Listening

• • Bẫy thông tin sai rồi chỉnh lại

Đây là dạng bẫy phổ biến nhất. Người nói đưa ra một thông tin ban đầu, sau đó tự sửa hoặc được người khác chỉnh lại. Những từ như “sorry”, “actually”, “no”, “I mean” thường là tín hiệu rất rõ của bẫy này.

Khi gặp dạng này, nếu bạn chọn đáp án ngay sau thông tin đầu tiên, khả năng cao bạn sẽ chọn sai. Trong Listening, thông tin đúng thường nằm sau phần chỉnh sửa, không phải phần được nói trước.

• • Bẫy paraphrase (từ đồng nghĩa và trái nghĩa)

Thay vì nói trực tiếp từ trong đáp án, người nói sẽ dùng cách diễn đạt khác. Đôi khi là từ đồng nghĩa, đôi khi là phủ định của từ trái nghĩa.

Ví dụ, đáp án là “expensive” nhưng băng nghe lại nói “It’s definitely not cheap”. Nếu bạn không quen với cách diễn đạt này, bạn có thể bỏ sót đáp án đúng. Ngược lại, distractor có thể là “affordable” hoặc “reasonable”, nghe rất hợp lý nhưng lại mang nghĩa ngược hoàn toàn.

• • Bẫy thông tin một phần

Dạng bẫy này xảy ra khi người nói nhắc đến một phần của đáp án đúng, nhưng không phải toàn bộ lý do hoặc thông tin cần thiết.

Ví dụ, câu hỏi yêu cầu lý do chọn khách sạn là “gần ga tàu và có bữa sáng miễn phí”. Trong băng nghe, người nói chỉ nhắc đến “near the station” nhưng sau đó lại nói chọn khách sạn khác vì bữa sáng. Nếu chỉ nghe được một phần và chọn luôn, bạn sẽ sai.

• • Bẫy thứ tự thông tin

Thứ tự các ý trong băng nghe thường không trùng với thứ tự đáp án. Người học dễ mắc lỗi chọn phương án đầu tiên nghe thấy, trong khi quyết định thực sự lại được nói ở cuối.

Rất nhiều câu hỏi dạng “What does the woman decide to do?” có đáp án đúng nằm ở câu kết luận, sau khi người nói đã cân nhắc nhiều lựa chọn khác.

• • Bẫy lặp lại từ khóa

Một số distractors cố tình lặp lại từ khóa trong đáp án sai để đánh lạc hướng người nghe. Nếu chỉ nghe thấy từ khóa quen mà không nghe kỹ ngữ cảnh khẳng định hay phủ định, bạn rất dễ chọn nhầm.

Cơ chế ra đề và format đề thi IELTS năm 2025

Cách tránh bẫy Distractors hiệu quả trong Multiple Choice IELTS Listening

• Đọc đáp án để tìm điểm khác biệt, không chỉ tìm từ khóa

Trước khi nghe, rất nhiều người học chỉ gạch chân những từ giống nhau giữa câu hỏi và đáp án. Điều này chưa đủ. Cách đọc đúng là so sánh các đáp án với nhau để tìm điểm khác biệt cốt lõi.

Ví dụ, nếu các đáp án đều nói về “lý do chọn khách sạn”, hãy tự hỏi:
– Lý do khác nhau nằm ở đâu?
– Là vị trí, giá cả, tiện nghi hay dịch vụ?

Khi bạn xác định được điểm phân biệt giữa các đáp án, não bạn sẽ tự động “cảnh giác” hơn khi nghe đến những chi tiết đó, thay vì bị cuốn theo toàn bộ đoạn hội thoại.

• Nghe theo mạch ý, không nghe từng từ riêng lẻ

Một lỗi rất phổ biến là thí sinh nghe được một từ quen thuộc rồi ngay lập tức chọn đáp án, trong khi ý nghĩa của cả câu vẫn chưa hoàn chỉnh. Trong IELTS Listening, thông tin quan trọng thường nằm ở cuối câu hoặc sau các từ chuyển hướng.

Bạn cần tập thói quen nghe trọn vẹn cả câu, đặc biệt là các câu có cấu trúc:
– I thought… but…
– At first… however…
– I was planning to…, but in the end…

Những từ như but, however, actually, sorry, I mean gần như luôn báo hiệu rằng thông tin vừa nghe có thể bị phủ định hoặc điều chỉnh. Khi nghe thấy các từ này, tuyệt đối không nên chốt đáp án ngay.

• Áp dụng nguyên tắc “bút chờ” để tránh kết luận sớm

Một chiến thuật rất hiệu quả trong Multiple Choice là nguyên tắc “bút chờ”. Nghĩa là bạn có thể nghi ngờ một đáp án đúng, nhưng chưa vội khoanh cho đến khi người nói kết thúc ý hoặc xác nhận rõ ràng.

Rất nhiều câu hỏi có đáp án đúng nằm ở thông tin cuối cùng, sau khi người nói đã cân nhắc nhiều lựa chọn khác. Nếu bạn quen với việc khoanh ngay khi nghe thấy phương án đầu tiên, bạn sẽ liên tục rơi vào bẫy distractors.

• Ghi chú ngắn gọn để đối chiếu, không ghi chép lan man

Trong dạng Multiple Choice, mỗi đáp án thường sẽ được nhắc đến ít nhất một lần. Vì vậy, thay vì cố nhớ tất cả trong đầu, bạn có thể ghi chú nhanh một hoặc hai từ khóa ngay bên cạnh mỗi phương án.

Việc này giúp bạn:
– Nhớ được phương án nào đã bị phủ định
– Phân biệt phương án nào chỉ đúng một phần
– So sánh lại thông tin sau khi băng nghe kết thúc

Quan trọng là ghi ý nghĩa, không ghi nguyên câu. Chỉ cần những từ khóa như “cancelled”, “changed”, “not final”, “decided later” là đã đủ để tránh chọn nhầm.

• Luôn kiểm tra xem thông tin đó có được “xác nhận cuối cùng” hay không

Một cách tư duy rất hiệu quả khi làm Multiple Choice là luôn tự hỏi:
“Đây có phải là quyết định cuối cùng không?”

Trong rất nhiều đoạn hội thoại, người nói sẽ:
– Đề xuất một phương án
– Nói thêm một lựa chọn khác
– Cuối cùng mới đưa ra quyết định thật sự

Chỉ thông tin được xác nhận ở cuối quá trình này mới là đáp án đúng. Mọi thông tin xuất hiện trước đó đều có khả năng chỉ là distractor.

• Mở rộng vốn từ paraphrase để không bị “nghe mà không hiểu”

Distractors thường nguy hiểm hơn khi chúng được diễn đạt bằng từ đồng nghĩa hoặc cách nói gián tiếp. Nếu bạn chỉ quen nghe đúng một từ cố định, bạn rất dễ bỏ lỡ đáp án thật hoặc bị đánh lạc hướng.

Ví dụ:
– “not cheap” có thể mang nghĩa “expensive”
– “reasonable price” có thể là dấu hiệu của đáp án sai nếu đáp án đúng là “cheap”

Việc luyện nghe song song với học từ đồng nghĩa, trái nghĩa và cách diễn đạt phủ định sẽ giúp bạn hiểu ý nhanh hơn, thay vì chỉ phản xạ theo từ vựng quen tai.

• Luyện tập có chiến lược, không chỉ làm đề cho nhiều

Làm nhiều đề Listening sẽ không hiệu quả nếu bạn không phân tích lại vì sao mình sai. Khi luyện Multiple Choice, sau mỗi bài, bạn nên xem lại:
– Mình chọn sai vì nghe thiếu hay vì bị distractor dẫn dắt?
– Thông tin đúng nằm ở đầu, giữa hay cuối đoạn nghe?
– Có từ chuyển hướng nào mình đã bỏ qua?

Khi bạn nhận ra mình thường sập bẫy ở kiểu nào, bạn sẽ dần hình thành phản xạ tránh bẫy đó trong các bài sau.

Kết luận

Distractors là một phần không thể thiếu trong IELTS Listening, đặc biệt ở dạng Multiple Choice. Chúng không nhằm đánh đố thí sinh, mà để phân loại những người nghe hiểu thực sự với những người chỉ nghe được từ khóa rời rạc.

Ban đầu, việc nhận diện thông tin gây nhiễu có thể khá khó, nhưng khi bạn hiểu rõ các dạng bẫy và luyện tập đúng cách, bạn sẽ dần nghe chủ động hơn và tự tin hơn. Điểm Listening cao không đến từ việc nghe nhanh, mà đến từ việc nghe tỉnh táo, chờ xác nhận và không vội vàng kết luận.

OWL IELTS hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp bạn nhìn rõ bản chất của distractors và tránh được những lỗi mất điểm đáng tiếc trong phòng thi IELTS Listening.

Tham gia group tài liệu Zalo https://zalo.me/g/ixulxr044 để cập nhật thường xuyên các dạng bài và đề thi mới nhất trong kỳ thi IELTS cùng nhà Cú nha.

ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening ielts listening 

Vì số lượng thành viên đông, mọi người có thể tham gia thêm vào Group tài liệu OWL IELTS 2: https://zalo.me/g/baaujq385