Chiến thuật IELTS Speaking Part 1: Cách trả lời “ăn điểm” ngay câu đầu tiên & 30 chủ đề phổ biến nhất

IELTS Speaking Part 1 thường bị nhiều thí sinh xem là “phần dễ”, vì câu hỏi quen thuộc và xoay quanh bản thân. Tuy nhiên, trên thực tế, đây lại là phần quyết định ấn tượng ban đầu của giám khảo, đồng thời ảnh hưởng rất lớn đến cách họ đánh giá phần thi Speaking của bạn về sau.

Rất nhiều thí sinh mất điểm oan không phải vì không biết trả lời, mà vì trả lời quá ngắn, học thuộc máy móc hoặc sai chiến thuật ngay từ câu đầu tiên. Khi ấn tượng ban đầu không tốt, giám khảo sẽ có xu hướng đánh giá bài nói khắt khe hơn, dù các câu trả lời sau đó có khá lên.

Với kinh nghiệm đào tạo hàng nghìn học viên tại OWL IELTS, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất của IELTS Speaking Part 1, nắm được chiến thuật trả lời “ăn điểm” ngay từ câu đầu tiên, tránh những lỗi phổ biến khiến band Speaking tụt mạnh và làm quen với 30 chủ đề Speaking Part 1 xuất hiện nhiều nhất trong đề thi thật.

IELTS Speaking Part 1 là gì? Vì sao “câu đầu tiên” cực kỳ quan trọng?

IELTS Speaking Part 1 kéo dài khoảng 4–5 phút, bao gồm từ 8 đến 12 câu hỏi xoay quanh bản thân và cuộc sống hằng ngày như quê quán, công việc, học tập, thói quen, sở thích. Mục tiêu của phần này không phải để kiểm tra kiến thức học thuật, mà để đánh giá khả năng giao tiếp tự nhiên của thí sinh.

Cụ thể, giám khảo tập trung vào bốn tiêu chí chính: độ trôi chảy và mạch lạc, vốn từ vựng, khả năng sử dụng ngữ pháp và phát âm – ngữ điệu.

Theo kinh nghiệm của đội ngũ giảng viên OWL IELTS, 30 giây đầu tiên của Part 1 thường đủ để giám khảo hình dung band Speaking tiềm năng của thí sinh. Nếu ngay từ đầu bạn trả lời tự nhiên, nói trôi chảy, có mở rộng hợp lý và phát âm rõ ràng, giám khảo sẽ cảm thấy “thoải mái” hơn trong suốt bài thi. Ngược lại, nếu câu trả lời đầu tiên ấp úng, cụt ngủn hoặc nghe như học thuộc, ấn tượng ban đầu sẽ không tốt và rất khó kéo lại.

Chiến thuật trả lời IELTS Speaking Part 1 “ăn điểm” ngay câu đầu tiên

Trong IELTS Speaking Part 1, giám khảo không tìm kiếm một câu trả lời dài hay phức tạp. Điều họ cần là một câu trả lời tự nhiên, rõ ràng và cho thấy bạn có thể giao tiếp bằng tiếng Anh một cách thoải mái. Vì vậy, chiến thuật quan trọng nhất ngay từ câu đầu tiên là: trả lời đủ ý, nói trôi chảy và mở rộng vừa phải.

Rất nhiều thí sinh mất điểm không phải vì không biết trả lời, mà vì trả lời quá ngắn hoặc quá cứng nhắc. Một câu trả lời chỉ có “Yes, I do” hoặc “No, I don’t” gần như không giúp giám khảo đánh giá được Fluency, Lexical Resource hay Pronunciation của bạn.

Độ dài câu trả lời lý tưởng là bao nhiêu?

Với Speaking Part 1, một câu trả lời tốt nên dài khoảng 2–3 câu, đủ để thể hiện khả năng nói nhưng không lan man. Nếu bạn nói quá ngắn, bài nói sẽ bị đánh giá thiếu trôi chảy. Nếu nói quá dài, câu trả lời sẽ trở nên giống một bài nói chuẩn bị sẵn, làm mất tính tự nhiên.

Hãy hình dung Part 1 giống như một cuộc trò chuyện mở đầu, nơi bạn cần nói vừa đủ để giám khảo hiểu bạn là ai và bạn có thể giao tiếp như thế nào.

Công thức trả lời hiệu quả: A – R – E

Một cách triển khai đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả cho Part 1 là công thức A – R – E.

Trước tiên, bạn cần trả lời trực tiếp vào câu hỏi. Đây là phần Answer, giúp giám khảo biết ngay lập trường hoặc thông tin chính của bạn.

Tiếp theo là phần Reason, nơi bạn mở rộng thêm một chút bằng cách giải thích lý do hoặc đưa ra thông tin liên quan. Phần này giúp câu trả lời không bị cụt và thể hiện khả năng nối ý.

Cuối cùng, nếu có thể, hãy thêm một chi tiết cá nhân nhỏ như cảm xúc, thói quen hoặc trải nghiệm. Đây là phần Example, giúp câu trả lời trở nên tự nhiên và mang dấu ấn cá nhân.

Ví dụ với câu hỏi Do you like your hometown?:

Một câu trả lời hiệu quả có thể là:
Yes, I do. I was born and raised there, so I feel a strong emotional connection to it. It’s a small city, but it’s very peaceful and comfortable to live in.

Câu trả lời này không hề dùng từ vựng quá khó, nhưng thể hiện được đầy đủ ý, nói trôi chảy và nghe rất tự nhiên.

Tránh tuyệt đối việc dừng lại ngay sau Yes/No

Một trong những lỗi khiến điểm Speaking Part 1 thấp là kết thúc câu trả lời quá sớm. Khi bạn chỉ trả lời Yes hoặc No, giám khảo gần như không có đủ dữ liệu để đánh giá khả năng nói của bạn.

Nếu bạn chưa kịp nghĩ ra ý mở rộng, hãy dùng các cấu trúc nối đơn giản như because, so, especially, which makes me feel…. Những cấu trúc này giúp bạn kéo dài câu trả lời một cách tự nhiên mà không cần suy nghĩ quá nhiều.

Nói chậm lại để nói trôi chảy hơn

Rất nhiều thí sinh nghĩ rằng nói nhanh sẽ giúp họ nghe “giỏi tiếng Anh” hơn. Thực tế, nói nhanh nhưng vấp và mất kiểm soát ngữ điệu lại khiến bài nói kém trôi chảy.

Trong Part 1, nói chậm vừa phải, rõ âm và có ngắt nghỉ tự nhiên sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn cả ngữ pháp lẫn phát âm. Giám khảo đánh giá cao sự rõ ràng hơn là tốc độ.

Ưu tiên sự tự nhiên hơn là từ vựng khó

Một câu trả lời tự nhiên với từ vựng đơn giản nhưng dùng đúng ngữ cảnh luôn được đánh giá cao hơn một câu nói gượng gạo vì cố dùng từ “nâng cao”. Nếu bạn dùng từ khó nhưng phát âm không chắc hoặc dùng sai ngữ cảnh, điểm Speaking có thể còn bị ảnh hưởng tiêu cực.

Hãy nói bằng cách bạn thường nói trong đời sống, chỉ khác là bằng tiếng Anh. Đó chính là điều giám khảo mong muốn ở Speaking Part 1.

Cá nhân hóa câu trả lời để tạo ấn tượng tốt

Giám khảo nghe hàng chục bài nói mỗi ngày. Một câu trả lời mang yếu tố cá nhân, dù rất nhỏ, cũng giúp bạn nổi bật hơn. Đó có thể là một cảm xúc thật, một thói quen quen thuộc hoặc một chi tiết đời thường.

Ví dụ, thay vì nói:
“I like my hometown because it’s nice.”

Bạn có thể nói:
“I like my hometown because it’s quiet, and I really enjoy the slower pace of life there.”

Cách nói này không phức tạp hơn, nhưng nghe chân thật và tự nhiên hơn rất nhiều.

Giữ tâm lý trò chuyện, không phải trả bài

Cuối cùng, điều quan trọng nhất để “ăn điểm” ngay câu đầu tiên là giữ tâm lý đang trò chuyện, không phải đang thi nói hay trả bài thuộc lòng. Khi bạn coi giám khảo là người đối thoại, câu trả lời sẽ tự nhiên hơn, ngữ điệu tốt hơn và ít mắc lỗi hơn.

Chỉ cần bạn mở đầu tốt, phần còn lại của bài thi Speaking sẽ “dễ thở” hơn rất nhiều.

Ưu tiên sự tự nhiên thay vì từ vựng “đao to búa lớn”

Một hiểu lầm rất phổ biến của thí sinh là nghĩ rằng phải dùng từ vựng nâng cao, idiom phức tạp thì mới đạt band cao. Thực tế, band 7+ không đánh giá cao việc dùng từ khó bằng mọi giá, mà ưu tiên việc dùng từ đúng ngữ cảnh, câu nói trôi chảy và dễ hiểu.

Những bài Speaking band thấp thường có điểm chung là nhồi idiom không phù hợp, dùng từ “to tát” nhưng sai nghĩa, khiến câu nói trở nên gượng gạo. OWL IELTS luôn khuyến khích học viên nói bằng cảm xúc và trải nghiệm thật của mình, thay vì cố gắng “diễn” như một bài mẫu.

Tuyệt đối không học thuộc câu trả lời

Giám khảo IELTS được đào tạo để nhận ra rất nhanh các câu trả lời học thuộc. Những dấu hiệu thường gặp là ngữ điệu đều đều như đang đọc bài, cấu trúc lặp lại bất thường giữa các câu hỏi và cách trả lời quá tròn trịa, thiếu tự nhiên.

Giải pháp đúng không phải là học thuộc câu trả lời, mà là học ý tưởng và cấu trúc, sau đó luyện phản xạ theo từng chủ đề. Khi bạn hiểu mình sẽ nói gì và nói như thế nào, câu trả lời sẽ tự nhiên hơn rất nhiều.

30 chủ đề IELTS Speaking Part 1 phổ biến nhất (cập nhật)

Trong đề thi thật, Speaking Part 1 xoay đi xoay lại quanh một số nhóm chủ đề quen thuộc.

• • Nhóm thông tin cá nhân thường bao gồm tên, quê quán, gia đình, công việc hoặc việc học.
  • Nhóm sinh hoạt hằng ngày tập trung vào thói quen, thời gian rảnh, cuối tuần, hoạt động buổi sáng – buổi tối và giấc ngủ.
  • Nhóm sở thích và giải trí thường hỏi về thể thao, âm nhạc, phim ảnh, đọc sách.
  • Nhóm lối sống và thói quen xoay quanh ăn uống, nấu ăn, sức khỏe, tập thể dục và mua sắm.
  • Ngoài ra còn có nhóm học tập – công việc – công nghệ với các chủ đề như môn học, giáo viên, nghề nghiệp, công nghệ và mạng xã hội.
  • Cuối cùng là nhóm môi trường xung quanh như thời tiết, phương tiện giao thông, công viên, tòa nhà và tiếng ồn.

Đây là các chủ đề xuất hiện lặp lại với tần suất rất cao trong đề thi thật, được OWL IELTS tổng hợp từ quá trình luyện thi thực tế.

Các chủ đề thường gặp trong IELTS Speaking (Cập nhật chi tiết theo từng Part1/2/3)

Những lỗi thường gặp khiến mất điểm IELTS Speaking Part 1

Một trong những lỗi phổ biến nhất là trả lời quá ngắn, chỉ một câu, khiến tiêu chí Fluency không được thể hiện. Ngược lại, một số thí sinh lại nói lan man, biến câu trả lời thành một đoạn văn dài, trong khi giám khảo chỉ cần câu trả lời rõ ràng, đúng trọng tâm.

Phát âm thiếu tự nhiên, sai trọng âm hoặc ngữ điệu đều đều cũng là nguyên nhân khiến điểm Pronunciation không cao. Ngoài ra, việc quá căng thẳng khiến thí sinh quên mất rằng đây là một cuộc trò chuyện, không phải phỏng vấn xin việc, cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng bài nói.

Luyện IELTS Speaking Part 1 hiệu quả cùng OWL IELTS

Tại OWL IELTS, chiến lược luyện Speaking Part 1 tập trung vào phản xạ giao tiếp thật, cá nhân hóa câu trả lời theo từng học viên, sửa chi tiết phát âm và ngữ điệu, đồng thời mô phỏng phòng thi 1–1 với giảng viên.

Mục tiêu không chỉ là trả lời đúng format, mà còn giúp học viên ghi điểm cảm xúc với giám khảo ngay từ những phút đầu tiên.

Kết luận

IELTS Speaking Part 1 không khó, nhưng rất dễ mất điểm nếu không có chiến thuật đúng. Chỉ cần bạn mở đầu tự nhiên, trả lời đủ ý, tránh học thuộc và luyện đúng 30 chủ đề phổ biến, bạn hoàn toàn có thể tạo lợi thế band Speaking ngay từ câu đầu tiên.

Nếu bạn muốn luyện Speaking bài bản, được sửa lỗi chi tiết theo band và tăng phản xạ giao tiếp thật, OWL IELTS luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn 🦉